Question Words & Soru Cümlesi Yapma Şekilleri
İngilizce cümlelerde temel olarak iki çeşit soru yapma şekli vardır:
Birincisi yardımcı fiil (am/is/are, do/does, did, can, have/has vb.) cümlenin en başına getirilerek yapılır. Bu tür sorular cevabında "evet" (yes) veya "hayır" (no) denmesini gerektirir:
- He is a teacher. (O bir öğretmendir.) → Is he a teacher? (O bir öğretmen midir?)
- She went to school. (O, okula gitti.) → Did she go to school? (O okula gitti mi?)
İkinci soru şekli ise soru kelimeleri kullanılarak yapılan sorulardır. Bu tür sorulara doğrudan "evet" veya "hayır" şeklinde cevap verilemez; bilgi verilmesi gerekir. Bu tür soru kelimelerinden hemen sonra (özne soruları hariç) yardımcı fiil gelir ve cümlenin genel dizilişinde başka değişiklik yapılmaz:
- What is your name? (Senin ismin nedir?)
- Where did she go? (O nereye gitti?)
► Tüm Soru Kelimeleri ve Anlamları (Özet Tablo)
| Soru Kelimesi | Türkçe Anlamı | Kullanım Amacı | Örnek Soru |
|---|---|---|---|
| What | Ne / Hangi | Nesne, eylem veya isimle birleşerek kategori sorma | What did you do yesterday? |
| Where | Nerede, Nereye, Nereden | Konum, mekan veya yön sorma | Where does Betty eat breakfast? |
| When | Ne zaman | Genel zaman dilimini sorma (gün, ay, yıl vb.) | When do you go to the cinema? |
| What time | Saat kaçta / Ne zaman | Spesifik saat ve dakikayı sorma | What time did you arrive home? |
| Who | Kim / Kimi / Kime | Kişiyi veya eylemi yapan özneyi sorma | Who did you see? / Who loves you? |
| Whose | Kimin | Aidiyet ve sahiplik sorma | Whose shirt is this? |
| Which | Hangi / Hangisi | Sınırlı seçenekler arasından tercih sorma | Which shoes did you like? |
| Why | Niçin / Neden | Sebep ve gerekçe sorma | Why are you crying? |
| How | Nasıl | Yol, yöntem, durum veya ulaşım sorma | How are you today? |
| How many | Kaç tane / Kaç | Sayılabilen çoğul isimlerin miktarını sorma | How many students are there? |
| How much | Ne kadar / Kaç para | Sayılamayan isimlerin miktarını ve fiyat sorma | How much money do you want? |
| How long | Ne kadar süre | Zaman süresini ve devamlılığı sorma | How long did you work there? |
| How far | Ne kadar uzaklık / mesafe | İki nokta arasındaki mesafeyi sorma | How far is it to Ankara? |
| How often | Ne sıklıkla | Bir eylemin yinelenme sıklığını sorma | How often do you eat fruit? |
► 1. What, Where, When ve What Time Kullanımları
Temel anlamı "ne"dir:
- What did you do yesterday? (Dün ne yaptın?)
- What do they like doing in their free time? (Onlar boş zamanlarında ne yapmaktan hoşlanırlar?)
- What can I do for you? (Sizin için ne yapabilirim?)
💡 Önemli Kural: Eğer what soru kelimesinden hemen sonra bir isim gelirse, what kelimesi "hangi" veya "ne" anlamına gelir:
- What movie did you see last night? (Dün gece hangi filmi izledin?)
- What country can we go to? (Hangi ülkeye gidebiliriz?)
- What time do you leave work? (Ne vakit / saat kaçta işten ayrılırsınız?)
- What car did you drive yesterday? (Dün hangi arabayı kullandın?)
- What color is your car? (Araban ne renk?)
Bir eylemin gerçekleştiği konumu veya yönü sorar:
- Where does Betty eat breakfast? (Betty kahvaltısını nerede yapar?)
- Where do Al and Jennifer live? (Al ve Jennifer nerede yaşarlar?)
- Where do the students buy hats? (Öğrenciler şapkaları nereden satın alırlar?)
- Where does John go after school? (John okuldan sonra nereye gider?)
- Where do the students have their exams? (Öğrenciler sınavlarını nerede olurlar?)
When (Ne zaman): Genel zaman ifadelerini (dün, geçen sene, pazar günleri vb.) sorar:
- When do you go to the cinema? (Sen sinemaya ne zaman gidersin?)
- When does he leave home? (O evden ne zaman ayrılır?)
- When do the students study? (Öğrenciler ne zaman ders çalışırlar?)
- When does Kennet come to his office? (Kennet bürosuna ne zaman gelir?)
What Time (Saat Kaçta): Saat ve dakika söyleyerek net bir zaman bildirilmesi gereken durumlarda kullanılır:
- What time did you arrive home yesterday? (Dün eve saat kaçta vardın?)
- What time do you have lunch? (Öğle yemeğini saat kaçta yersin?)
- What time do you have to get up tomorrow? (Yarın saat kaçta kalkmak zorundasın?)
► 2. Who (Özne vs Nesne Kullanımı), Whose ve Which
"Who" soru kelimesi nesneyi sorarken normal yardımcı fiil ile kullanılır. Ancak cümlenin öznesini sorarken kendisinden sonra yardımcı fiil (do/does/did) gelmez, doğrudan asıl fiil gelir:
A) Normal / Nesne Kullanımı (Yardımcı Fiille):
- Who do you love? (Sen kimi seviyorsun?) — Özne: Sen (You)
- Who did you see at the party? (Partide kimi gördün?) — Özne: Sen (You)
- Who does Jane call every night? (Jane her gece kimi arar?) — Özne: Jane
B) Özne Olarak Kullanımı (Yardımcı Fiilsiz, Doğrudan Fiil):
- Who loves you? (Seni kim seviyor?) — Özne: Bilinmiyor (Who)
- Who goes to the office every day? (Büroya her gün kim gider?)
- Who watches TV in the evenings? (Akşamları kim TV seyreder?)
- Who comes early every day? (Her gün kim erken gelir?)
- Who calls Jane every night? (Jane'i her gece kim arar?)
Aitlik ve sahiplik bildirir:
- Whose shirt is this? (Bu kimin tişörtü?)
- Whose car are you driving? (Kimin arabasını kullanıyorsun?)
Seçenekler arasından birini seçmek için kullanılır. İsimle veya "one / ones" zamiriyle zenginleştirilebilir:
- Which shoes did you like? (Hangi ayakkabıları beğendin?)
- Which country would you like to visit? (Hangi ülkeyi ziyaret etmek isterdin?)
- Which one is your coat? (Hangisi senin palton?)
- Which ones did you read? (Hangilerini okudun?)
► 3. Why ve How Kullanımları
Bir durumun veya hareketin gerekçesini sorar (Cevabında genellikle Because... kullanılır):
- Why are you crying? (Neden ağlıyorsun?)
- Why did she buy an expensive car? (O niçin pahalı bir araba aldı?)
- Why are you so unhappy? (Neden bu kadar mutsuzsun?)
Durum, yöntem veya araç sorgular:
- How are you today? (Bugün nasılsın?)
- How did you find my house? (Evimi nasıl buldun?)
- How did you go to school? (Okula nasıl / ne ile gittin?)
► 4. "How" ile Yapılan Bileşik Soru Kalıpları
"How" kelimesinin yanına miktar, mesafe, süre, sıklık veya sıfat getirilerek çok çeşitli soru kalıpları oluşturulur:
- How many students are there in the classroom? (Bu sınıfta kaç tane öğrenci var?)
- How many people are coming to the party? (Partiye kaç kişi geliyor?)
- How many books did you read last month? (Geçen ay kaç kitap okudun?)
- How much money do you want? (Ne kadar para istiyorsun?)
- How much sugar do we need? (Ne kadar şekere ihtiyacımız var?)
- How much time is there left? (Ne kadar zaman kaldı?)
Bir eylemin zaman olarak ne kadar sürdüğünü sorar:
- How long is it from İstanbul to Ankara? (İstanbul'dan Ankara'ya gitmek ne kadar sürer?)
- How long did you work in that company? (O şirkette ne kadar süre çalıştın?)
- How long do you sleep a night? (Bir gecede ne kadar uyursun?)
Mesafe ve uzaklık sormak için kullanılır:
- How far is it from İstanbul to Ankara? (İstanbul Ankara arası ne kadar mesafedir?)
- How far did you travel last summer? (Geçen yaz ne kadar uzağa seyahat ettin?)
- How far can you walk in an hour? (Bir saatte ne kadar uzağa yürüyebilirsin?)
Bir şeyin ne sıklıkla yapıldığını sorar. Cevaplarında sıklık zarfları (always, usually, often, sometimes, never, every day...) kullanılır:
- How often is she early? — She's always early. (O ne sıklıkla erken gelir? — O her zaman erken gelir.)
- How often does he go to the library? — He goes to the library every Saturday. (O hangi sıklıkla kütüphaneye gider? — Her cumartesi gider.)
- How often do you eat fruit? — We eat fruit every day. (Hangi sıklıkla meyve yersiniz? — Biz her gün yeriz.)
- How often do they eat at home? — They sometimes eat at home. (Onlar hangi sıklıkla evde yemek yerler? — Bazen yerler.)
- How fast: How fast can a cheetah run? (Bir çita ne kadar hızlı koşabilir?)
- How tall: How tall are you? (Senin boyun kaç / ne kadar uzunsun?)
- How heavy: How heavy is this luggage? (Bu valizin ağırlığı nedir / ne kadar ağır?)
Question Words & Asking Questions in English
In English, questions are divided into two fundamental types:
Formed by putting the auxiliary verb (is, are, do, does, did, can, have) before the subject:
- He is an engineer. → Is he an engineer? (Yes, he is. / No, he isn't.)
- You speak French. → Do you speak French? (Yes, I do. / No, I don't.)
Formed using question words to elicit specific facts or details. The auxiliary verb immediately follows the question word:
- Where do you live? (I live in Istanbul.)
- When did they arrive? (They arrived yesterday.)
► All Question Words & Their Meanings
| Question Word | Target Information | Sample Question | Sample Answer |
|---|---|---|---|
| What | Thing, action, or category | What are you doing? | I am reading a book. |
| Where | Place, location, or direction | Where is the nearest bank? | Around the corner. |
| When | General time (day, year, date) | When does the term start? | In September. |
| What time | Exact clock hour or minute | What time does the train leave? | At 3:45 PM. |
| Who | Person (subject or object) | Who called you? / Who did you see? | My brother. / I saw Alex. |
| Whose | Possession or ownership | Whose keys are on the desk? | They are Sarah's. |
| Which | Choice between limited options | Which shirt do you prefer? | The blue one. |
| Why | Reason or cause | Why was the flight delayed? | Because of bad weather. |
| How | Manner, health, condition, method | How did you travel to Paris? | By train. |
► Compound Questions with "How"
| Compound | Inquires About | Sample Question |
|---|---|---|
| How many | Countable quantity | How many languages can you speak? |
| How much | Uncountable quantity or price | How much does this laptop cost? |
| How long | Duration of time | How long have you lived here? |
| How far | Distance between locations | How far is the airport from here? |
| How often | Frequency of an activity | How often do you go to the gym? |
| How fast | Speed | How fast can this cheetah run? |
► Subject vs Object Questions with "Who"
Who did you invite? → You invited [someone].
Who invited you? → [Someone] invited you.